DE ARCHITECTUUR VAN ALLEDAAGSE ATTENTHEID

ESSAY 2 / DE KOPEREN KNOOP

Hoe kan de inrichting van een woongebouw bijdragen aan meer ontmoeting, betrokkenheid en alledaagse attentheid tussen bewoners? In de tweede case-study van het onderzoek naar De Architectuur van Alledaagse Attentheid onderzochten we de Lang Leven Thuisflat De Koperen Knoop in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt.

Gemeenschapsvorming rond wooncomplexen krijgt volop aandacht. Daarbij gaat het vaak over het naar binnen halen van de buurt: reuring creëren en bewoners helpen om mee te doen aan wat de buurt te bieden heeft. En over het creëren van meer openheid tussen gebouw en buurt.

Bij de Koperen Knoop ligt de opgave anders. Hier dringt de stad juist te ver het gebouw binnen, waardoor bewoners zich terugtrekken. De crux ligt hier juist in het meer op afstand houden van de stad, en de bewoners meer de ruimte geven. Want “mensen verbinden zich met elkaar en met de buurt vanuit een veilige thuishaven”, verbinding begint bij veiligheid. 

Heel concreet is dat zichtbaar in de twee openbare pleintjes, waar het gebouw omheen zigzagt. Pleintjes zonder route, maar mèt veel vervuiling en overlast. Door deze pleintjes onderdeel te maken van de dagelijkse route van de bewoners, en duidelijk af te bakenen als collectieve plekken, geven we op een natuurlijke manier ruimte aan alledaags contact. Vanuit veiligheid en geborgenheid kunnen vervolgens eigenaarschap en gezamenlijke activiteiten groeien. 

De route van straat naar huis breken we open, zodat licht, oriëntatie èn verblijfsplekken helpen bij het thuisgevoel van de bewoners. En bewoners hopelijk minder opgesloten in hun huis gaan leven, maar bewoners van de buurt kunnen worden. 

Het volledige essay ‘Bouwen aan gemeenschappen met de stad op afstand’ is te lezen op de website van het Ben Sajet centrum.

Of kijk voor de eerste publicatie in de reeks over de *Architectuur van Alledaagse Attentheid* en ons onderzoek naar de Osdorperhof